ประเด็นข้อกฎหมาย : จำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นคู่สมรส ต้องร่วมรับผิดกับจำเลยที่ 1 ในหนี้ที่เกิดจากการขอมีและขอเพิ่มวงเงินขายตั๋วสัญญาใช้เงินหรือไม่
ข้อเท็จจริง โจทก์เป็นนิติบุคคลประเภทบริษัทมหาชนจำกัด จำเลยที่ 1 ทำคำขอมีวงเงินขายตั๋วสัญญาใช้เงินกับโจทก์ และต่อมาขอเพิ่มวงเงินหลายครั้ง รวมเป็นเงิน 22,000,000 บาท ในการขอมีวงเงินและขอเพิ่มวงเงินดังกล่าว
มีจำเลยที่ 2 ในฐานะคู่สมรสให้ความยินยอม โจทก์จึงฟ้องขอให้บังคับจำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินพร้อมดอกเบี้ย
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5326/2568 วินิจฉัยว่า “การให้ความยินยอมของคู่สมรสในการทำนิติกรรมเกี่ยวกับการจัดการสินสมรสอยู่ในบังคับบทบัญญัติตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1476” ซึ่งกำหนดให้เฉพาะการจัดการสินสมรสที่มีความสำคัญตามมาตรา 1476 (1) ถึง (8) ต้องได้รับความยินยอมจากคู่สมรสอีกฝ่าย แต่การที่จำเลยที่ 2 ทำหนังสือให้ความยินยอมของคู่สมรส ในการทำนิติกรรมขอมีวงเงินขายตั๋วสัญญาใช้เงิน และขอเพิ่มวงเงินขายตั๋วสัญญาใช้เงินกับโจทก์ “หาได้อยู่ในบังคับมาตรา 1476 หรือเป็นการจัดการสินสมรสโดยตรงไม่”
กรณีจะเป็นหนี้ร่วม ต่อเมื่อจำเลยที่ 2 คู่สมรสได้ให้สัตยาบันตามมาตรา 1490 (4) เท่านั้น หนังสือให้ความยินยอมดังกล่าวมีข้อความระบุว่า จำเลยที่ 2 ขอให้ความยินยอมต่อการที่คู่สมรสทำคำขอ สัญญา ข้อตกลงเกี่ยวกับการขอใช้สินเชื่อทุกลักษณะหรือนิติกรรมใด ๆ กับโจทก์ ซึ่งมีลักษณะเป็นการให้ความยินยอมไว้เป็นการทั่วไป จึงเป็นเพียง “การแสดงเจตนารับรู้ที่จำเลยที่ 1 ไปทำนิติกรรม หาใช่เป็นการให้สัตยาบันตามบทบัญญัติมาตรา 1490 (4) ไม่” ทั้ง “ไม่มีข้อเท็จจริงหรือพฤติการณ์ใด ๆ ที่แสดงว่าจำเลยที่ 2 รับรองการที่จำเลยที่ 1 ก่อหนี้ขึ้นแล้วตามมูลหนี้ดังกล่าว” เมื่อจำเลยที่ 2 ไม่ได้ให้สัตยาบันการก่อหนี้ที่จำเลยที่ 1 ได้กระทำไป “จำเลยที่ 2 จึงไม่ต้องร่วมรับผิดกับจำเลยที่ 1”
สรุป การที่คู่สมรสลงชื่อให้ความยินยอมในการขอใช้สินเชื่อไว้เป็นการทั่วไป เป็นเพียงการแสดงเจตนารับรู้ ไม่ใช่การให้สัตยาบันตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1490 (4) ดังนั้น คู่สมรสอีกฝ่ายจึงไม่ต้องร่วมรับผิดในหนี้นั้น กฎหมายที่เกี่ยวข้อง ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1490 (4) หนี้ที่คู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งก่อขึ้นเพื่อประโยชน์ตนฝ่ายเดียว แต่อีกฝ่ายหนึ่งได้ให้สัตยาบัน ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1476 บัญญัติเรื่องการจัดการสินสมรสบางประเภทที่ต้องได้รับความยินยอมจากคู่สมรสอีกฝ่าย
Credit : ฎีกาศึกษา
